Your Shopping Cart
Total Items:
SubTotal:
Tax Cost:
Shipping Cost:
Final Total:
Showing posts with label Tiến hóa. Show all posts
Showing posts with label Tiến hóa. Show all posts

Wednesday, April 10, 2013

Cách li sinh sản: trước và sau hợp tử

Cách li sinh sản: trước và sau hợp tử
Cách li sinh sản là các trở ngại ngăn cản các cá thể giao phối với nhau hoặc ngăn cản việc tạo ra con lai hữu thụ ngay cả khi các sinh vật này sống cùng một chỗ.

Người ta chia thành 2 loại: cách li trước hợp tử và cách li sau hợp tử:
Cách li trước hợp tử: là những trở ngại ngăn cản không cho các cá thể giao phối với nhau.
Cách li sau hợp tử: là những trở ngại ngăn cản việc tạo con lai hoặc ngăn cản việc tạo con lai hữu thụ. 
Các cơ chế cách li

Add to Cart More Info

Monday, April 8, 2013

Bài 39. Biến động số lượng cá thể của quần thể sinh vật

Bài 39. Biến động số lượng cá thể của quần thể sinh vật
Sự biến động số lượng quần thể

I. Biếnb động số lượng cá thể trong quần thể
-Là tăng hoặc giảm số lượng cá thể trong mỗi quần thể.
- Gồm 2 dạng là:
+ Biến động theo chu kì: số lượng cá thể tăng hoặc giảm do sự thay đổi có tính chu kì của môi trường.
Vd:
+ Biến động không theo chu kì: số lượng cá thể thay đổi một cách đột ngột.
Vd:


II. Nguyên nhân gây ra biến động và sự điều chỉnh số lượng cá thể trong quần thể
1.      Nguyên nhân:
- Do sự thay đổi của các nhân tố vô sinh (nhân tố khí hậu ảnh hưởng thường xuyên và rõ rệt nhất), là nhân tố không phụ thuộc mật độ.
- Do sự thay đổi của các nhân tố sinh thái hữu sinh  là nhân tố phụ thuộc chủ yếu vào mật độ.
2. Sự điều chỉnh số lượng cá thể của quần thể:
- Trong điều kiện môi trường sống thuận lợi, nguồn thức ăn dồi dào, ít kẻ thù…sức sinh sản của quần thể tăng lên và mức tử vong giảm, tăng nhập cư nên làm tăng số lượng cá thể trong quần thể. Ngược lại làm giảm số lượng cá thể trong quần thể.
- Trạng thái cân bằng của quần thể: số lượng cá thể ổn định và phù hợp với khả năng cung cấp nguồn sống của môi trường.
Add to Cart More Info

Bài 36. Quần thể sinh vật và mối quan hệ trong quần thể

Bài 36. Quần thể sinh vật và mối quan hệ trong quần thể

Quần thể sinh vật
I. Quần thể sinh vật và quá trình hình thành quần thể
1. Khái niệm:
Quần thể sinh vật là tập hợp các cá thể trong cùng một loài, cùng sinh sống trong một khoảng không gian xác định, vào một thời điểm nhất định, có khả năng sinh sản và tạo thành những thế hệ mới.
VD:

2. Quá trình hình thành quần thể: SGK

II. Mối quan hệ giữa các cá thể trong quần thể
Trong quần thể sinh vật tồn tại 2 mối quan hệ là hỗ trợ và cạnh tranh.
1. Quan hệ hỗ trợ:
- Về thức ăn, nơi ở, chống lại kẻ thù, sinh sản…
- Đảm bảo cho quần thể thích nghi với các điều kiện môi trường, khai thác tối đa nguồn sống.
- Quan hệ hỗ trợ biểu hiện thông qua hiệu quả nhóm.
2. Quan hệ cạnh tranh:
- Xuất hiện khi mật độ cá thể trong quần thể tăng lên quá cao (vượt mức cực thuận), nguồn sống của môi trường không đủ cung cấp cho mọi cá thể trong quần thể. Các cá thể trong quần thể cạnh tranh về thức ăn, nơi ở, sinh sản…
- Nhờ có cạnh tranh mà số lượng và sự phân bố của các cá thể được duy trì ở một mức độ phù hợp, đảm bảo sự tồn tại và phát triển.
Add to Cart More Info

Sunday, April 7, 2013

Bài 34. Sự phát sinh loài người

Bài 34. Sự phát sinh loài người
Sự phát sinh loài người

 I. QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI HIỆN ĐẠI
1. Bằng chứng về nguồn gốc động vật của loài người:
Từ các bằng chứng hóa thạch đến các bằng chứng phân tử đều chứng minh rằng loài người có nguồn gốc từ thú và có quan hệ gần gũi với nhiều loài linh trưởng, đặc biệt là với vượn người hiện đại gồm có vượn (gibbon), đười ươi (ourang-outang), khỉ đột (gorilla), tinh tinh (chimpanzee). Người và vượn người hiện đại có tổ tiên chung là các dạng vượn người hóa thạch Dryopithecus africanus sống cách nay 18 triệu năm ở châu Phi. Vượn người hóa thạch tiến hóa qua trung gian người vượn (Người tối cổ) người cổ (Chi Homo) rồi đến người hiện đại.

1.      Các dạng vượn người hóa thạch:
- Người khéo léo (Homo habilis)
- Người đứng thẳng (Homo erectus)
- Người hiện đại (Homo sapiens sapiens) tồn tại đến ngày nay. Hóa thạch đầu tiên của loài người hiện đại là người Cromagnon sống cách nay khoảng 50000 năm. Người Cromagnon cao khoảng 1,8m; dung tích não 1700 cm3; có tiếng nói phát triển và đời sống thành xã hội.

II. NGƯỜI HIỆN ĐẠI VÀ SỰ TIẾN HÓA VĂN HÓA ( TIẾN HÓA XÃ HỘI)
Trong lịch sử tiến hóa của loài người các nhân tố sinh học (biến dị, di truyền và chọn lọc tự nhiên) ngày càng giảm tầm quan trọng và các nhân tố xã hội (tiếng nói, lao động và ý thức) đã trở thành nhân tố quyết định sự phát triển của con người và của xã hội loài người.
Tiếng nói và chữ viết cho con người khả năng di truyền tín hiệu nhanh chóng truyền thụ những tri thức tự nhiên và xã hội mà loài người tích lũy được là nhân tố quan trọng nhất để xây dựng nền văn hóa, cải tạo các mối quan hệ xã hội… và thúc đẩy sự tiến hóa của xã hội loài người. Từ đó sự tiến hóa của loài người ảnh hưởng đến sự tiến hóa của nhiều loài khác và con người có khả năng điều chỉnh hướng tiến hóa của chính mình.
Add to Cart More Info

Bài 33. Sự phát triển của sinh giới qua các đại địa chất

Bài 33. Sự phát triển của sinh giới qua các đại địa chất
Sự phát triển sinh giới qua các đại địa chất

I. HÓA THẠCH VÀ VAI TRÒ CỦA CÁC HÓA THẠCH
1. Hóa thạch là gì?
Hóa thạch là di tích của các sinh vật sống trong các thời đại cổ xưa còn để lại trong các lớp đất đá của vỏ trái đất. Hóa thạch có thể là một cơ thể nguyên vẹn; một phần cơ thể, những mảnh xương hoặc chỉ là những dấu vết như vết chân khủng long còn in trên than bùn sau hóa thành đá.

2. Vai trò của hóa thạch trong nghiên cứu lịch sử phát triền của sinh giới:
- Cung cấp bằng chứng trực tiếp về lịch sử phát triển của sinh giới.
- Xác định tuổi của hóa thạch hoặc tuổi của lớp đất đá tương ứng chứa chúng sẽ biết lịch sử phát triển, diệt vong và mối quan hệ họ hàng giữa các loài. 
- Người ta thường định tuổi hóa thạch nhờ C14 có chu kì bán rả 5730 năm có khả năng định tuổi hóa thạch đến 75000 năm, U238 có chu kì bán rả 4500 triệu năm có khả năng định tuổi hóa thạch đến hàng tỉ năm.

II. LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA SINH GIỚI QUA CÁC ĐẠI ĐỊA CHẤT
1.      Hiện tượng trôi dạt lục địa:

1.1. Khái niệm:
Vỏ trái đất chia thành nhiều vùng riêng biệt được gọi là các phiến kiến tạo. Các phiến kiến tạo liên tục di chuyển do lớp dung nham nóng chảy bên dưới chuyển động → hiện tượng trôi dạt lục địa.
1.2.  Hậu quả:
-Làm thay đổi rất mạnh điều kiện trái đất.
- Dẫn đến những đợt đại tuyệt chủng hàng loạt các loài → bùng nổ sự phát sinh các loài mới.
2. Sinh vật trong các đại địa chất: (học bảng 33/142SGK)
- Sự phân chia các thời kì địa chất căn cứ vào các biến cố lớn trong sự thay đổi địa chất, khí hậu và các dạng hóa thạch điển hình. Tên các kỉ thường gắn liền với tên địa phương hoặc dạng sinh vật đặc trưng cho thời kì đó.
- Lịch sử phát triển của sinh giới gắn liền với lịch sử phát triển của vỏ quả đất . Sự thay đổi các điều kiện khí hậu địa chất thúc đẩy sự phát triển của sinh giới.
- Sinh giới phát triển theo hướng ngày càng đa dạng, tổ chức cơ thể ngày càng cao , thích nghi ngày càng hợp lí . Càng về sau sự tiến hóa diễn ra ngày càng nhanh do sinh vật đạt được trình độ thích nghi ngày càng hoàn thiện , bớt lệ thuộc vào điều kiện môi trường. Sự chuyển từ dưới nước lên môi trường cạn trong đại Cổ sinh đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình tiến hóa của sinh giới. Đại Tân sinh khởi đầu bằng sự tuyệt chủng của bò sát khổng lồ và cây hạt trần đồng thời sự bùng nổ của thú và cây hạt kín. Kỉ thứ Tư đặc trưng bởi sự xuất hiện loài người. 
Add to Cart More Info

Bài 32. Nguồn gốc sự sống

Bài 32. Nguồn gốc sự sống
Nguồn gốc sự sống

I. TIẾN HÓA HÓA HỌC
1. Hình thành chất hữu cơ đơn giản từ chất vô cơ:
- 1920: Oparin (người Nga) và Haldane (người Anh) cho rằng các chất hữu cơ trên Trái Đất được tổng hợp từ các chất vô cơ nhờ các nguồn năng lượng tự nhiên (tia UV, sấm sét, núi lửa …)
- 1953: Miller và Urey ( người Mỹ) đã làm thí nghiệm kiểm tra giả thuyết Oparin. Kết quả đã tổng hợp được các axit amin từ các chất đơn giản như CH­4, NH3, H2, H2O  với nguồn năng lượng do sự phóng điện.

2. Quá trình trùng phân tạo nên các đại phân tử hữu cơ:
- 1960 : Sidney W. Fox và các cộng sự đã tổng hợp được các chuỗi polypeptit  từ các axit amin ở nhiệt độ cao.
- Tương tự từ các nucleotit có thể tổng hợp các đại phân tử ARN và ADN.
- Hiện nay có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy ARN đã xuất hiện trước ADN, ADN tiến hóa từ ARN. Các quá trình tự nhân đôi ADN, phiên mã và dịch mã hình thành dần dưới tác dụng của chọn lọc tự nhiên qua hàng tỉ năm tiến hóa.
    
II. TIẾN HÓA TIỀN SINH HỌC
Khi các đại phân tử hữu cơ : axit nuclêic, pôlypeptit, gluxit, lipit đã hình thành trong môi trường nước của đại dương nguyên thủy thì do đặc tính kị nước của lipit đã hình thành lớp màng bao bọc các chất hữu cơ khác và tiến hóa dần thành những tế bào sơ khai (protobiont).
Trong thực nghiệm các nhà khoa học cũng đã tạo được các giọt liposome và coacervate có những biểu hiện sơ khai của sự sống.

III. TIẾN HÓA SINH HỌC
Từ các dạng sống đầu tiên có khả năng trao đổi chất, sinh trưởng và tự phân đôi, chọn lọc tự nhiên đã hình thành các tế bào nhân sơ và nhân thực, tích lũy dần các đặc điểm thích nghi theo 2 hướng tự dưỡng và dị dưỡng, hình thành các dạng sống đơn bào và đa bào bao gồm thế giới sinh vật đa dạng như hiện nay. 
Add to Cart More Info

Bài 28. LOÀI

Bài 28. LOÀI
Đàn cò

I. Loài sinh học
1. Khái niệm:
- Loài là 1 hoặc 1 nhóm quần thể gồm các cá thể có khả năng giao phối với nhau và sinh ra đời con có sức sống, khả năng sinh sản và cách ly sinh sản với các nhóm quần thể khác.
2. Các tiêu chuẩn phân biệt 2 loài:
- Tiêu chuẩn hình thái,  sinh lý hoá sinh, di truyền, sinh sả, trong đó tiêu chuẩn cách ly sinh sản là chính xác nhất đối với loài sinh sản hữu tính.


II. Các cơ chế cách ly sinh sản giữa các loài
1. Khái niệm:
         Là các trở ngại trên cơ thể sinh vật (trở ngại sinh học) ngăn cản các cá thể giao phối với nhau hoặc ngại ngăn cản việc tạo ra con lai hoặc tạo con lai hữu thụ ngay cả khi chúng sống cùng một chỗ.
2. Các hình thức cách li sinh sản:


Cách li trước hợp tử
Cách li sau hợp tử
Khái niệm
Là những trở ngại ngăn cản sinh vật giao phối với nhau
Là những trở ngại ngăn cản việc tạo ra con lai hoặc ngăn cản tạo con lai hữu thụ.
Nguyên nhân
- Cách ly nơi ở (sinh sản): cùng khu vực địa lí nhưng khác sinh cảnh.
- Cách ly tập tính: các cá thể thuộc các loài khác nhau có những tập tính giao phối khác nhau.
- Cách ly thời gian (mùa vụ): các cá thể thuộc các loài khác nhau sinh sản vào những mùa vụ khác nhau.
- Cách ly cơ học: các cá thể thuộc các loài khác nhau có cấu tạo cơ quan sinh sản khác nhau.

Con lai không có sức sống hoặc có sức sống nhưng bất thụ do khác biệt về cấu trúc di truyền nên giảm phân không bình thường, tạo giao tử mất cân bằng gen → giảm khả năng sinh sản, hoặc bất thụ hoàn toàn.

Add to Cart More Info

Bài 25 + 26. Học thuyết Đacuyn và tiến hóa hiện đại

Bài 25 + 26. Học thuyết Đacuyn và tiến hóa hiện đại
đacuyn
I. Học thuyết tiến hoá của Đacuyn
1. Nguyên nhân tiến hoá: chọn lọc tự nhiên tác động thông qua đặc tính biến dị và di truyền của sinh vật.

2. Cơ chế tiến hoá: sự tích lũy các biến dị có lợi (giữ lại những cá thể mang biến dị thích nghi hơn với môi trường sống), đào thải các biến dị có hại (đào thải những cá thể kém thích nghi)  dưới tác dụng của chọn lọc tự nhiên.

3. Hình thành đặc điểm thích nghi: biến dị phát sinh vô hướng, sự thích nghi hợp lý đạt được thông qua sự đào thải dạng kém thích nghi.


4. Hình thành loài mới: loài mới được hình thành từ từ qua nhiều dạng trung gian dưới tác dụng của chọn lọc tự nhiên theo con đường phân ly tính trạng từ 1 nguồn gốc chung.

5. Đánh giá:
+Ưu điểm:
- Phát hiện vai trò sáng tạo của chọn lọc tự nhiên.
- Giải thích thành công sự hình thành đặc điểm thích nghi ở sinh vật.
- Giải thích thành công nguồn gốc của các loài
+Tồn tại:
- Chưa hiểu rõ cơ chế phát sinh biến dị và di truyền các biến dị
- Chưa đi sâu vào cơ chế hình thành loài mới, chưa thấy  được vai trò của sự cách ly đối với hình thành loài mới.

II. Học thuyết tiến hoá tổng hợp hiện đại

1.Quan niệm tiến hóa và nguồn nguyên liệu tiến hóa:
1.1. Quan niệm tiến hóa:  tiến hóa chia thành 2 quá trình tiến hóa nhỏ và tiến hóa lớn.
+  Tiến hóa nhỏ:
- Là quá trình làm biến đổi cấu trúc di truyền của quần thể (biến đổi tần số alen, thành phẩn kiểu gen của quần thể) dưới tác động của các nhân tố tiến hóa.
- Cấu trúc di truyền của quần thể biến đổi đến một lúc làm xuất hiện sự cách ly sinh sản giữa quần thể đã biến đổi với quần thể gốc dẫn đến hình thành loài mới.
b. Tiến hóa lớn:
- Là quá trình biến đổi trên qui mô lớn, trải qua hàng triệu năm, hình thành các nhóm phân loại trên loài: chi, họ, bộ, lớp, ngành.

1.2. Nguồn nguyên liệu tiến hóa:
- Là các biến dị di truyền (đột biến, biến dị tổ hợp, do di nhập gen).
- Đột biến là nguồn nguyên liệu sơ cấp, biến dị tổ hợp là nguồn nguyên liệu thứ cấp của quá trình tiến hóa.

2. Các nhân tố tiến hóa:
2.1. Đột biến: nhân tố tiến hóa không định hướng.
- Làm thay đổi tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể.
- Tần số đột biến đối với từng gen rất nhỏ (10-6 – 10-4) nhưng ở cá thể sinh vật có hàng vạn gen, mỗi quần thể có nhiều cá thể nên số lượng alen đột biến được phát sinh trong quần thể trên một thế hệ là tương đối lớn.
- Đột biến gen được xem là nguồn nguyên liệu chủ yếuvì nó phổ biến hơn đột biến NST, ít ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức sống và sự sinh sản của cơ thể.

2.2. Di nhập gen:
- Là hiện tượng trao đổi các cá thể (động vật) hoặc giao tử giữa các quần thể.
- Làm thay đổi thành phần kiểu gen và tần số alen của quần thể.

2.3. Chọn lọc tự nhiên: là nhân tố tiến hóa có hướng.
- CLTN là quá trình phân hóa khả năng sống sót và sinh sản của các cá thể với các kiểu gen khác nhau trong quần thể.
- Đơn vị chọn lọc: cá thể và quần thể.
- CLTN tác động trực tiếp lên kiểu hình và gián tiếp làm biến đổi tần số kiểu gen qua đó làm biến đổi tần số alen của quần thể → hình thành các quần thể có nhiều cá thể mang các kiểu gen thích nghi hơn (hình thành quần thể thích nghi)
- CLTN làm thay đổi tần số alen nhanh hay chậm tùy thuộc vào:
+ Chọn lọc chống lại alen trội: CLTN nhanh chóng làm thay đổi tần số alen vì gen trội biểu biện ra kiểu hình ngay (khi ở trạng thái đồng hợp và dị hợp).
+ Chọn lọc chống lại alen lặn: chậm vì alen lặn chỉ bị đào thải khi ở trạng thái đồng hợp tử.
Lưu ý: không bao giờ loại hết alen lặn vì alen lặn có thể tồn tại với 1 tần số thấp trong cá thể dị hợp tử.
Tóm lại:
+ CLTN đóng vai trò sàn lọc và làm tăng số lượng cá thể có kiểu hình thích nghi tồn tại sẵn trong quần thể cũng như tăng cường các mức độ thích nghi bằng cách tích lũy các alen quy định các đặc điểm thích nghi nhưng không tạo ra kiểu gen thích nghi.
+ Tốc độ quá trình hình thành quần thể thích nghi phụ thuộc vào quá trình phát sinh và tích lũy các đột biến, quá trình sinh sản và áp lực của CLTN.

2.4. Các yếu tố ngẫu nhiên: thay đổi tần số alen không theo 1 chiều nhất định (1 alen nào đó dù có lợi cũng có thể bị loại bỏ hoặc ngược lại).
 - Hay xảy ra đối với những quần thể có kích thước nhỏ.
- Có thể dẫn đến làm nghèo vốn gen của quần thể, giảm sự đa dạng di truyền.

2.5. Giao phối không ngẫu nhiên (tự thụ phấn, giao phối gần, giao phối có chọn lọc).
- Không làm thay đổi tần số alen của quần thể nhưng lại làm thay đổi thành phần kiểu gen theo hướng tăng dần tần số kiểu gen đồng hợp tử, giảm dần tần số kiểu gen dị hợp tử.
- Làm nghèo vốn gen của quần thể, giảm sự đa dạng di truyền.
Add to Cart More Info

Bài 24. Các bằng chứng tiến hóa

Bài 24. Các bằng chứng tiến hóa
Bằng chứng tiến hóa
I. Bằng chứng giải phẩu so sánh
1. Cơ quan tương đồng: (cơ quan cùng nguồn)
- Là những cơ quan được bắt nguồn từ cùng một cơ quan ở một loài tổ tiên (hiện tại có thể thực hiện những chức năng khác nhau)
Vd: Xương chi trước của mèo cá voi, dơi và xương chi trước của người là cơ quan tương đồng.

- Cơ quan tương đồng phản ánh nguồn gốc chung, sự tiến hoá phân ly.

2. Cơ quan thoái hoá:
- Là những cơ quan tương đồng  nhưng hiện tại không còn chức năng hoặc chức năng bị tiêu giảm.
Ví dụ:
    · Ruột thừa, xương cùng ở người là cơ quan thoái hóa.
    · Động vật có vú: con đực có di tích của tuyến sửa không hoạt động.

3. Cơ quan tương tự:
- Là những cơ quanthực hiện những chức năng như nhau nhưng có nguồn gốc khác nhau.
Ví dụ: - Ở động vật: cánh bướm – cánh dơi.
           - Ở thực vật: gai cây xương rồng – gai của cây hoa hồng.
- Phản ảnh sự tiến hoá đồng qui.

II. Bằng chứng tế bào học và sinh học phân tử

1. Bằng chứng tế bào:
- Mọi sinh vật đều được cấu tạo từ tế bào, các tế bào đều có thành phần hóa học và nhiều đặc điểm cấu trúc giống nhau.

2. Bằng chứng sinh học phân tử:
- Sự thống nhất về cấu tạo và chức năng của ADN, prôtêin, mã di truyền của các loài sinh vật (tất cả các loài đều dùng chung một bộ mã di truyền, đều dung chung 20 loại axit amin khác nhau để cấu tạo nên protein)
- Các loài có quan hệ họ hàng càng gần nhau thì trình tự, tỷ lệ các axit amin và các nucleotit càng giống nhau và ngược lại.
Add to Cart More Info