Your Shopping Cart
Total Items:
SubTotal:
Tax Cost:
Shipping Cost:
Final Total:
Showing posts with label Luyện thi Đại học. Show all posts
Showing posts with label Luyện thi Đại học. Show all posts

Sunday, June 30, 2013

Cách tính số kiểu gen ở đời con có tỉ lệ số alen trội/lặn từ phép lai khi biết kiểu gen bố mẹ .

Cách tính số kiểu gen ở đời con có tỉ lệ số alen trội/lặn từ phép lai khi biết kiểu gen bố mẹ .
tính kiểu gen trội/lặn của f1 từ kiểu gen p

1. Khi bố mẹ đều có kiểu gen dị hợp giống nhau
Nguyên tắc: Dựa vào quy tắc nhân xác suất.
Ví dụ: Bố mẹ đều dị hợp AaBbDdEe, cho P giao phối với nhau thu được F1, tính tỉ lệ kiểu gen ở F1 có:
a, 4 alen trội
b, 3 alen trội
c, 4 alen lặn
Giải:
Ta thấy bố và mẹ đều dị hợp, và xét riêng phép lai trên mỗi cặp gen Aa x Aa, Bb x Bb, Dd x Dd, Ee x Ee thì đều cho alen trội và lặn.

a, F1 có 4 alen trội trong tổng số 8 alen: 8C4
- Tỉ lệ bắt gặp mỗi alen đều là ½ --> bắt gặp 4 alen trội là (1/2)4 và 4 alen còn lại là lặn cũng là (1/2)4
èĐể F1 có 4 alen trội là: 8C4x(1/2)4x(1/2)4 =
b, F1 có 3 alen trội trong tổng số 8 alen: 8C3
- Tỉ lệ bắt gặp mỗi alen đều là ½ --> bắt gặp 3 alen trội là (1/2)3 và 4 alen còn lại là lặn là (1/2)5
c, F1 có 4 alen lặn trong tổng số 8 alen: 8C4
- Tỉ lệ bắt gặp mỗi alen đều là ½ --> bắt gặp 4 alen lặn là (1/2)4 và 4 alen còn lại là trội cũng là (1/2)4
Công thức tổng quát: Ckn.(1/2)n  , trong đó:
n là số alen trong kiểu gen của bố (mẹ)
k là số alen trội (lặn) trong kiểu gen F1

2. Khi bố mẹ có kiểu gen khác nhau
Ở bài trên chúng ta đã xét cách tính số kiểu gen chứa k alen trội (lặn) ở đời con khi cho kiểu gen bố mẹ đều dị hợp. Vậy khi bố mẹ có kiểu gen khác nhau thì làm thế nào? Tất nhiên chúng ta cũng dựa vào quy tắc nhân xác suất nhưng ở đây cần chú ý thêm một chút.
Ví dụ: cho phép lai P: AaBBDdEe x AaBbddEe, tính tỉ lệ kiểu gen F1 cho:
a, 3 alen trội
b, 4 alen trội
c, 3 alen lặn
Giải:
Ta thấy kiểu gen của bố và mẹ có các cặp lai Aa x Aa, Ee x Ee đều cho cả 2 alen trội và lặn.
Phép lai BB x Bb --> B- (nghĩa là ở đời con sẽ luôn có 1 alen B là trội, tức là alen này cố định, sẽ không được xét tiếp).
Dd x dd --> -b (nghĩa là trong kiểu gen F1 luôn có 1 alen lặn b cố định)
a, Xác suất có cây F1 có kiểu gen chứa 3 alen trội: (như phân tích ở trên, phép lai của bố mẹ luôn cho 1 alen B, như vậy ta chỉ xét thêm 2 alen trội nữa trong kiểu gen F1) và F1 luôn có alen lặn d nên ta không xét tới.
Như vậy ta chỉ cần chọn 2 len trội nữa trong 6 alen (vì F1 chắc chắn đã có 1 alen trội B nên chọn 2 trội, và đã biết 1 alen lặn là d trong kiểu gen F1 nên chỉ xét  trong 6 alen chứ không phải 8 nữa) = C26
Tỉ lệ bắt gặp mỗi alen trội và lặn đều là ½ ( ở đây có thể tách riêng alen trội, lặn hoặc xét chung đều được), vậy để chọn được 2 alen trội và 4 alen lặn là: (1/2)2 x (1/2)4
Vậy để chọn được F1 có 3 alen trội là: C26(1/2)2x (1/2)4  = 15/64 (đã được kiểm chứng bằng làm tay). :p
b, Xác suất có cây F1 có kiểu gen chứa 4 alen trội: (như phân tích ở trên, phép lai của bố mẹ luôn cho 1 alen B, như vậy ta chỉ xét thêm 3 alen trội nữa trong kiểu gen F1) và F1 luôn có alen lặn d nên ta không xét tới.
Như vậy ta chỉ cần chọn 3 len trội nữa trong 6 alen (vì F1 chắc chắn đã có 1 alen trội B nên chọn 2 trội, và đã biết 1 alen lặn là d trong kiểu gen F1 nên chỉ xét  trong 6 alen chứ không phải 8 nữa) = C36
Tỉ lệ bắt gặp mỗi alen trội và lặn đều là ½ ( ở đây có thể tách riêng alen trội, lặn hoặc xét chung đều được), vậy để chọn được 3 alen trội và 3 alen lặn là: (1/2)3 x (1/2)3
Vậy để chọn được F1 có 3 alen trội là: C36(1/2)3x (1/2)3  = 20/64 (đã được kiểm chứng bằng làm tay). :p
c, Xác suất có cây F1 có kiểu gen chứa 3 alen lặn: (như phân tích ở trên, phép lai của bố mẹ luôn cho 1 alen d, như vậy ta chỉ xét thêm 2 alen lặn nữa trong kiểu gen F1) và F1 luôn có alen trội B nên ta không xét tới.
Như vậy ta chỉ cần chọn 2 len lặn nữa trong 6 alen (vì F1 chắc chắn đã có 1 alen trội B nên chọn 2 trội, và đã biết 1 alen lặn là d trong kiểu gen F1 nên chỉ xét  trong 6 alen chứ không phải 8 nữa) = C26
Tỉ lệ bắt gặp mỗi alen trội và lặn đều là ½ ( ở đây có thể tách riêng alen trội, lặn hoặc xét chung đều được), vậy để chọn được 2 alen lặn và 4 alen trộ là: (1/2)2 x (1/2)4

Vậy để chọn được F1 có 3 alen trội là: C26(1/2)2x (1/2)4  = 15/64 (đã được kiểm chứng bằng làm tay). :p
Add to Cart More Info

Monday, May 20, 2013

Sơ đồ tư duy môn Sinh học 12: ADN, gen, mã di truyền

Sơ đồ tư duy môn Sinh học 12: ADN, gen, mã di truyền
Kiến thức lý thuyết phần Di truyền học của Sinh học 12 khá trừu tượng và khó học, do vậy Sinhk33.com sẽ lần lượt giới thiệu đến các bạn các sơ đồ tư duy thuộc phần Di truyền học, chúc các bạn học tốt.
Để xem hình lớn, bạn hãy click vào hình để xem hình lớn hơn, khi xem hình lớn, bạn có thể tải về bằng cách nhấn lưu hình để lưu về máy.
Sơ đồ tư duy sinh học 12: cấu trúc adn
Cấu trúc ADN


Sơ đồ tư duy sinh hoc 12 gen
Gen

Sơ đồ tư duy sinh học 12: mã di truyền
Mã di truyền

Add to Cart More Info

Tuesday, April 2, 2013

Sự hình thành giao tử khi có trao đổi chéo đơn và trao đổi chéo kép

Sự hình thành giao tử khi có trao đổi chéo đơn và trao đổi chéo kép
Trao đổi chéo kép
1. Trao đổi chéo xảy ra tại 1 điểm
Trao đổi chéo tại 1 điểm với tần số f cho 4 loại giao tử như sau:
- 2 loại giao tử hoán vị với tỉ lệ bằng nhau và bằng f/2, hai loại giao tử này chiếm tỉ lệ nhỏ avf tỉ lệ mỗi loại không quá 25%.
- 2 loại giao tử liên kết có tỉ lệ bằng nhau và bằng (1 - f)/2, là 2 loại giao tử lớn và tỉ lệ mỗi loại lớn hơn 25%.

Ví dụ 1: Xác định số loại giao tử và tỉ lệ mỗi loại giao tử của cơ thể có kiểu gen AB/ab biết hoán vị gen giữa A và B xảy ra với tần số hoán vị f = 40%.
Giải:
Cơ thể có kiểu gen AB/ab giảm phân có tần số hoán vị f = 40% cho 4 loại giao tử như sau:
Ab = aB = f/2 = 20%
AB = ab = (1 - f)/2 = 30%



Ví dụ 2: Xác định số loại giao tử và tỉ lệ giao tử của cơ thể có kiểu gen (ABD)/(abd). Biết rằng gen A và B liên kết hoàn toàn, hoán vị gen xảy ra giữa gen B và D với tần số 40%.

Giải:
Cơ thể có kiểu gen (ABD)/(abd) xảy ra trao đổi chéo giữa B và D với tần số f = 40% cho 4 loại giao tử:
- 2 loại giao tử liên kết: ABD = abd = (100% - f)/2 = 30%
- 2 loại giao tử hoán vị: ABd = abD = f/2 = 20%

2. Trao đổi chéo xảy ra ở 2 điểm, không có trao đổi chéo kép
Trao đổi chéo xảy ra tại điểm thứ nhất với tần số f1, tại điểm thứ 2 với tần số f2, không có sự trao đổi chéo thì cho 6 loại giao tử như sau:
- 4 loại giao tử hoán vị có tỉ lệ bằng nhau từng đôi một và bằng 1/2 tần số hoán vị tại mỗi điểm.
- 2 loại giao tử liên kết có tỉ lệ bằng nhau và bằng {1 - (f1 + f2)}/2 là 2 loại giao tử có tỉ lệ lớn nhất.

Ví dụ: Xác định số loại giao tử và tỉ lệ các loại giao tử của cơ thể có kiểu gen (ABD)/(abd) biết trao đổi chéo giữa A và B là 20% và trao đổi chéo giữa B và D với 40% và không có trao đổi chéo kép.
Giải:
Cơ thể (ABD)/(abd) xảy ra trao đổi chéo tại 2 điểm và không xảy ra trao đổi chéo kép cho 6 loại giao tử:
Abd = aBD = f1/2 = 10%
ABd = abD = f2/2 = 20%
ABD = abd = {100% - (f1 + f2)}/2 = 20%

3. Trao đổi chéo tại 2 điểm, có trao đổi chéo kép.
Trao đổi chéo tại điểm thức nhất với tần số f1, điểm thứ 2 với tần số f2 và tần số trao đổi chéo kép là f3 cho 8 loại giao tử:
- 4 loại giao tử hoán vị do trao đổi chéo đơn có tỉ lệ bằng nhau từng đôi một và bằng 1/2 tần số hoán vị gen tại mỗi điểm.
- 2 loại giao tử do trao đổi chéo kép có tỉ lệ bằng nhau và bằng 1/2 tần số trao đổi chéo kép. Đây là 2 loại giao tử có tỉ lệ nhỏ nhất.
- 2 loại giao tử liên kết có tỉ lệ bằng nhau và bằng {1 - (f1 + f2 + f3)}/2 là 2 loại giao tử có tỉ lệ lớn nhất.


Add to Cart More Info

Sunday, March 31, 2013

Cách nhận diện các quy luật di truyền

Cách nhận diện các quy luật di truyền
Phân biệt các quy luật di truyền
Để giải được các bài tập di truyền, trước hết các bạn cần nhận diện được các quy luật di truyền một cách rõ ràng. 

Sinhk33.com xin giới thiệu đến các bạn cách nhận diện các quy luật di truyền đơn giản như sau:





Quy luật
Dấu hiệu nhận biết
Phân li độc lập
- Kết quả xét chung về tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình của các cặp tính trạng = tích tỉ lệ xét riêng của từng tính trạng.
- Các gen nằm trên các cặp NST tương đồng khác nhau.
- Tỉ lệ phân li đều ở 2 giới, lai thuận nghịch cho kết quả giống nhau.
Tương tác gen
- Kết quả xét chung kiểu gen = tích tỉ lệ kiểu gen xét riêng của từng tính trạng nhưng kiểu hình do sự tương tác của các cặp gen, hay nói cách khác nếu chỉ có một tính trạng nhưng do 2 cặp gen quy định thì đó là tương tác gen. (Dựa vào tỉ lệ phân li của từng kiểu tương tác gen để xác định kiểu tương tác gen đó thuộc loại nào).
- Các gen nằm trên các cặp NST tương đồng khác nhau.
- Tỉ lệ phân li đều ở 2 giới, lai thuận nghịch cho kết quả giống nhau.
Liên kết gen
- Số kiểu gen, kiểu hình xét chung giảm đi so với tích tỉ lệ kiểu hình, kiểu gen của các tính trạng.
- Các cặp gen cùng nằm trên một cặp NST tương đồng.
- Tỉ lệ phân li đều ở 2 giới, lai thuận nghịch cho kết quả giống nhau.
Hoán vị gen
- Tỉ lệ kiểu hình xét chung khác tích tỉ lệ xét riêng của từng tính trạng nhưng số kiểu hình không đổi.
- Các cặp gen cùng nằm trên một cặp NST tương đồng.
- Tỉ lệ phân li đều ở 2 giới.
- Lai thuận nghịch giống nhau khi hoán vị gen giống nhau ở hai giới, khác nhau khi hoán vị gen ở hai giới khác nhau hoặc chỉ xảy ra hoán vị gen ở một giới.
Chú ý: Ruối giấm chỉ hoán vị gen ở con cái, tằm chỉ hoán vị ở đực

Liên kết giới tính.
- Gen nằm trên vùng không tương đồng trên X:
 + Tỉ lệ phân li không đều ở hai giới, tính trạng lặn thường gặp ở nam hơn nữ.
 +  Lai thuận nghịch cho kết quả khác nhau.
- Gen nằm trên vùng không tương đồng trên Y:
 + Tín trạng chỉ gặp ở nam
- Gen nằm trên vùng tương đồng của X và Y:
 + Di truyền như trên NST thường

Add to Cart More Info

Thursday, March 28, 2013

Phương pháp giải bài tập quy luật phân li độc lập

Phương pháp giải bài tập quy luật phân li độc lập
menden
1. Xác định quy luật di truyền
- Dựa vào tỉ lệ kiểu hình đời con phù hợp với kiểu hình đặc thù của phân li độc lập như 9/16, 3/16 hay 1/16.

- Dựa vào phương pháp nhân xác suất tỉ lệ của hai tính trạng. Nếu tính trạng chung giống với tỉ lệ bài cho thì các gen di truyền theo quy luật phân li độc lập.

Ví dụ 1: Cho F1 tự thụ phấn thu được F2 gồm 4 kiểu hình, trong đó kiểu hình thân cao, hạt dài chiếm 18,75%. Biết mỗi gen quy định một tính trạng, các tính trạng trội là trội hoàn toàn và không có hoán vị gen. Xác định quy luật chi phối phép lai trên.

Giải:
Ta có kiểu hình thân cao hạt dài chiếm 18,75% = 3/16 = 3/4x1/4 là tổ hợp của phép lai một tính trạng trội và một tính trạng lặn. Đây là tỉ lệ của phân li độc lập.

Ví dụ 2: Ở chó, màu lông đen là trội hoàn toàn so với màu lông trắng, lông ngắn trội hoàn toàn so với lông dài. Cho lai chó lông đen, ngắn với chó lông đen dài được 29 lông đen, ngắn; 31 đen, dài; 9 trắng ngắn và 11 trắng dài. Hãy xác định quy luật di truyền chi phối phép lai.

Giải:
- Xét sự phân li tính trạng màu sắc lông:
Lông đen/lông trắng = (29 + 31)/(9 + 11) = 3 : 1
- Xét sự phân li của tính trạng chiều dài lông
Lông ngắn/lông dài = (29 + 9)/(31 + 11) ≈ 1 : 1
- Xét sự phân li chung của hai tính trạng
(3 : 1)x(1 : 1) = 3 : 3 : 1: 1 <=> tỉ lệ bài ra 29 : 31 : 9 : 11 --> hai tính trạng màu lông và chiều dài lông phân li độc lập.

2. Xác định số loại giao tử và thành phần giao tử
- Số loại giao tử = 2n ( n là số cặp gen dị hợp)
- Thành phần giao tử: Xác định theo phương pháp đại số hoặc theo sơ đồ phân nhánh.
Ví dụ: Xác định số giao tử và thành phần các loại giao tử của cơ thể có kiểu gen AABbDdee.
Giải:
- Kiểu gen trên có 2 cặp gen dị hợp --> số loại giao tử có thể tạo thành là: 22 = 4 loại giao tử.
- Xét khả năng cho mỗi cặp gen:
+ Cặp AA chỉ cho 1 loại giao tử A
+ Cặp Bb cho 2 loại giao tử với tỉ lệ bằng nhau: 1/2B : 1/2b
+ Cặp Dd cho 2 loại giao tử với tỉ lệ bằng nhau: 1/2D : 1/2d
+ Cặp ee chỉ cho một loại giao tử e
Thành phần giao tử của cơ thể trên được xác định theo phương pháp đại số:
A(1/2B : 1/2b)(1/2D : 1/2d)e
Các loại giao tử là: ¼ ABDe : ¼ ABde : ¼ AbDe : ¼ Abde
+ Theo phương pháp phân nhánh:
quy luật phân li độc lập

3. Xác định tỉ lệ phân li kiểu gen, kiểu hình ở đời con khi biết kiểu hình bố mẹ và đặc điểm di truyền tính trạng.
Các bước giải:
- Từ kiểu hình P --> kiểu gen P
- Từ kiểu gen P có thể xác định số kiểu gen, kiểu hình và tỉ lệ phân li kiểu gen, kiểu hình của đời con theo 2 cách:
+ Cách 1 viết sơ đồ lai
+ Cách 2: Sử dụng phương pháp nhân xác suất
Số kiểu gen = Tích các kiểu gen riêng của các cặp gen.
Số kiểu hình chung = Tích số kiểu hình riêng của các cặp gen
Tỉ lệ phân li kiểu gen = Tích tỉ lệ phân li kiểu gen của các cặp gen.
Tỉ lệ phân li kiểu hình = Tích tỉ lệ phân li kiểu hình của các cặp gen.

Ví dụ: Ở đậu Hà Lan, gen A quy định hạt vàng là trội hoàn toàn so với alen a quy định hạt xanh; gen B quy định hạt trơn là trội hoàn toàn so với alen b quy định hạt nhăn. Hai cặp gen này phân li độc lập. Cho giao phấn cây hạt vàng, trơn với cây hạt xanh, trơn. F1 thu được 120 hạt vàng, trơn; 40 hạt vàng, nhăn; 120 hạt xanh, trơn; 40 hạt xanh, nhăn. Tỉ lệ hạt xanh, trơn có kiểu gen đồng hợp trong tổng số hạt xanh, trơn ở F1 là 
A. 1/4                             
B. 2/3                              
C. 1/3                             
D.1/2

Giải:

Cách 1:Dựa vào quy tắc nhân xác suất
Xét riêng từng tính trạng:
vàng/xanh = (120 + 40)/(120 + 40) = 1/1 --> phép lai: Aa x aa --> 1/2Aa : 1/2aa (tỉ lệ hạt xanh đồng hợp trong tổng số hạt xanh là 100%)
trơn/nhăn = (120 + 120)/(40 + 40) = 3/1 --> phép lai: Bb x Bb --> 1/4BB : 2/4Bb : 1/4bb (tỉ lệ hạt trơn đồng hợp trong tổng số hạt trơn là: ¼: ¾  = 1/3 )
Vậy tỉ lệ hạt xanh, trơn đồng hợp trong tổng số hạt xanh, trơn là 1/3.

Cách 2:Viết sơ đồ lai
Xét riêng từng tính trạng
vàng/xanh = (120 + 40)/(120 + 40) = 1/1 --> phép lai: Aa x aa
trơn/nhăn = (120 + 120)/(40 + 40) = 3/1 --> phép lai: Bb x Bb
Sơ đồ lai:
                     AaBb                x                  aaBb
G: 1/4AB, 1/4Ab, 1/4aB, 1/4ab             1/2aB, 1/2ab
Lập khung Pennet
    
1/4AB
1/4Ab
1/4aB
1/4ab
1/2aB
1/8AABB
1/8AaBb
1/8aaBB
1/8aaBb
1/2ab
1/8AaBb
1/8Aabb
1/8aaBb
1/8aabb
Các kiểu gen cho kiểu hình hạt xanh, trơn: 1/8aaBB, 2/8aaBb
Tỉ lệ cây có kiểu hình hạt xanh, trơn thuần chủng (1/8aaBB)/(1/8aaBB + 2/8aaBb) = 1/3
Chú ý: Ở đây các bạn nhận thấy cả 2 cách đều cho đáp án giống nhau nhưng cách 2 mất thời gian hơn. 
Add to Cart More Info

Monday, March 18, 2013

Bài tập tính số loại kiểu gen trong quần thể

Bài tập tính số loại kiểu gen trong quần thể
Nếu bạn chưa biết cách làm, hãy xem lại lý thuyết di truyền quần thể
Bài 1. Ở người , gen A quy định mắt nhìn màu bình thường, alen a quy định bệnh mù màu đỏ và lục; gen B quy định máu đông bình thường, alen b quy định bệnh máu khó đông. Các gen này nằm trên nhiễm sắc thể giới tính X, không có alen tương ứng tren Y. Gen D quy định thuận tay phải, alen d quy định thuận tay trái nằm trên nhiễm sắc thể thường. Tính số kiểu gen tối đa về 3 locut trên trong quần thể người.

Bài 2. Ở người, gen quy định màu mắt có 2 alen (A và a), gen quy định dạng tóc có 2 alen (B và b), gen quy định nhóm máu có 3 alen (IA, IB và Io). Cho biết các gen nằm trên các cặp nhiễm sắc thể thường khác nhau. Tính số kiểu gen tối đa có thể được tạo ra từ 3 gen nói trên ở trong quần thể người.

Bài 3. Gen I,II,III lần lượt có 3,4,5 alen. Tính số KG tối đa có thể có trong quần thể (2n) về 3 locus trên trong trường hợp:
1. Cả 3 gen trên đều nằm trên NST thường, gen II và III cùng nằm trên một cặp NST
2. Gen I nằm trên NST thường, gen II và III cùng trên NST giới tính X (không có trên Y).
3. Mỗi gen nằm trên một cặp NST thường.
4. Cả ba gen đều nằm trên 1 cặp NST thường.

Bài 4. Ở  người, nhóm máu gồm 3 alen trên NST thường quy định. Bệnh máu khó đông gồm 2 alen trên NST X quy định. Tật dính ngón gồm 2 alen/ Y quy định. Xác định số kiểu gen tối đa của quần thể người.

Bài 5. Xét 3 locut gen nằm trên 2 cặp nhiễm sắc thể thường. Locut thứ nhất gồm 3 alen thuộc cùng nhóm gen liên kết với locut thứ hai có 2 alen. Locut thứ ba gồm 4 alen thuộc nhóm gen liên kết khác. Trong quần thể có tối đa bao nhiêu kiểu gen được tạo ra từ 3 locut trên?

Bài 5. Ở người gen qui định màu sắc mắt có 2 alen ( A, a ), gen qui định dạng tóc có 2 alen (B, b) gen qui định nhóm máu có 3 alen ( IA. IB, IO). Cho biết các gen nằm trên nhiễm sắc thể thường khác nhau. Tính số kiểu gen tối đa có thể tạo ra từ 3 gen nói trên ở quần thể người.
Bài 6.  1 gen có 3 alen nằm trên NST thường và 1 gen có 2 alen nằm trên NST X không có alen tương ứng trên Y. Quần thể này có số loại kiểu gen tối đa về 2 gen trên là bao nhiêu?

Bài 7. Gen I và II lần lượt có 2, 3 alen. Các gen PLĐL. Xác định trong quần thể:
1. Có bao nhiêu KG?                                 
2. Có bao nhiêu KG đồng hợp về tất cả các gen?
3. Có bao nhiêu KG dị hợp về tất cả các gen?     
4. Có bao nhiêu KG dị hợp về một cặp gen?
5. Có bao nhiêu KG ít nhất có một cặp gen dị hợp?

Bài 8 (2011): Trong quần thể của một loài thú, xét hai lôcut: lôcut một có 3 alen là A1, A2, A3; lôcut hai có 2 alen là B và b. Cả hai lôcut đều nằm trên đoạn không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X và các alen của hai lôcut này liên kết không hoàn toàn. Biết rằng không xảy ra đột biến, tính theo lí thuyết, số kiểu gen tối đa về hai lôcut trên trong quần thể này là bao nhiêu?

Bài 9 (2010): Ở người, gen quy định màu mắt có 2 alen (A và a), gen quy định dạng tóc có 2 alen (B và b), gen quy định nhóm máu có 3 alen (IA, IB và I0). Cho biết các gen nằm trên các cặp nhiễm sắc thể thường khác nhau. Tính số kiểu gen tối đa có thể được tạo ra từ 3 gen nói trên ở trong quần thể người.
Nguồn: http://dayhocblog.wordpress.com

Add to Cart More Info

Phương pháp xác định các dạng đột biến số lượng - cấu trúc NST

Phương pháp xác định các dạng đột biến số lượng - cấu trúc NST
I. BÀI TẬP ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST
1. Xác định cấu trúc NST khi biết dạng đột biến
Dựa vào dạng đột biến để biết xác định các thông số của các NST bị thay đổi (trình tự gen, chiều dài, số lượng nuclêôtit…)

2. Dựa vào hình thái và cách phân bố gen để xác định kiểu đột biến
a, Dựa vào hình thái
- NST không thay đổi về kích thước, đó là đột biến đảo đoạn hoặc chuyển đoạn trong một NST hay chuyển đoạn tương hỗ (trong trường hợp đoạn chuyển đi bằng đoạn nhận về)

- NST thay đổi kích thước, đó là đột biến mất đoạn (ngắn hơn) hoặc đột biến lặp đoạn (dài hơn) hay đột biến chuyển đoạn giữa 2 NST không tương đồng (tương hỗ và không tương hỗ).
b, Dựa vào trình tự gen
- Trình tự gen lặp lại là đột biến lặp đoạn.
- Trình tự gen đảo ngược là đột biến đảo đoạn.
- Trình tự gen thay đổi không theo quy luật và không thay đổi số lượng gen là đột biến chuyển đoạn trong một NST.
- Chỉ thiếu một số gen là đột biến mất đoạn hay đột biến chuyển đoạn không tương hỗ (chỉ cho đi mà không nhận lại).
- Thêm một số gen là chuyển đoạn không tương hỗ (nhận mà không cho đi).
- Vừa mất vừa thêm một số gen là chuyển đoạn tương hỗ.

II. BÀI TẬP ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NST
1. Các trường hợp giảm phân không bình thường của tế bào 2n.
a, Bài toán thuận: Xác định loại giao tử khi biết cơ chế giảm phân không bình thường của tế bào (cơ thể) 2n.

Nguyên tắc: Dựa vào giai đoạn xảy ra rối loạn phân bào và tế bào rối loạn phân bào để xác định loại giao tử được tạo thành.

Trong trường hợp không xác định được giai đoạn và tế bào cụ thể xảy ra đột biến thì phải xét tất cả các khả năng có thể xảy ra.

Ví dụ 1: Một tế bào sinh dục đực chứa cặp NST tương đồng trên có cặp gen Aa. Trong quá trình giảm phân xảy ra rối loạn ở lần phân bào I, phân bào II xảy ra bình thường. Hãy xác định:
a, Số loại giao tử hình thành, biết rằng các cặp NST còn lịa giảm phân bình thường.
b, Các loại giao tử này tổ hợp với các giao tử bình thường. Các loại hợp tử nào được hình thành?

Giải
a, Ở kì trung gian của lần phân bào I, cặp NST nhân đôi thành NST kép AAaa. Do rối loạn phân li NST, cuối phân bào I hình thành 2 tế bào con. Một tế bào chứa cả cặp NST kép Aaaa và một tế bào không chứa NST nào của cặp.

Hai tế bào con tham gia giảm phân II, tế bào chứa cặp NST tương đồng AAaa hình thành 2 giao tử, mỗi giao tử chứa cả cặp NST tương đồng Aa; tế bào còn lại (tế bào không chứa NST nào của cặp hình thành 2 giao tử không chứa NST nào của cặp.
Như vậy tế bào sinh tinh trên giảm phân cho 2 loại giao tử là (n + 1) và (n - 1).

b, Khi các giao tử này kết hợp với giao tử bình thường thì tạo ra các hợp tử lệch bội
2n + 1 và 2n – 1

Ví dụ 2: Một tế bào sinh dục đực chứa cặp NST tương đồng có thành phần gen trên một NST là ABD, trên NST còn lại của cặp tương đồng là abd. Quá trình giảm phân của cặp NST trên bị rối loạn ở lần phân bào II. Hãy tính số loại giao tử hình thành biết các cặp NST khác giảm phân bình thường.

Giải:
Ở kì trung gian của phân bào I, cặp NST nhân đôi thành cặp NST kép ABD.ABD abd.abd.Cuối phân bào I hình thành 2 tế bào con, một tế bào con có chứa NST kép ABD.ABDvà một tế bào con chứa NST kép abd.abd. Hai tế bào con này tiếp tục tham gia giảm phân II hình thành giao tử. Có 3 khả năng xảy ra:

- TH1: tế bào chứa NST kép ABD.ABD bị rối loạn, tế bào kia giảm phân bình thường:
Tế bào chứa ABD.ABDrối loạn cho 2 loại giao tử: một loại giao tử chứa cả 2 NST của cặp, một loại giao tử không chứa NST nào của cặp này. Tế bào còn lại (abd.abd) chỉ tạo 1 loại giao tử duy nhất (abd). Như vậy trường hợp này có 3 loại giao tử được hình thành: giao tử n + 1 (ABD.ABD), giao tử n (abd) và giao tử n – 1 (0).

- TH2: tế bào chứa NST kép abd.abd bị rối loạn, tế bào kia giảm phân bình thường (tương tự trường hợp trên)

- TH3: Cả 2 tế bào khi vào giảm phân 2 đều bị rối loạn: hình thành 3 loại giao tử: gồm 2 loại n + 1 ((ABD.ABD,abd.abd) và 1 loại n – 1 (0).

b. Bài toán nghịch: Xác định cơ chế rối loạn giảm phân khi biết các loại giao tử đột biến
Nguyên tắc: Dựa vào số loại giao tử đột biến số lượng
* Nếu đề bài cho đầy đủ số loại giao tử.

- Nếu có 2 dạng giao tử (n + 1) và (n – 1), trong đó dạng (n + 1 ) chỉ có 1 loại giao tử thì rối loạn giảm phân ở phân bào I.

- Nếu có 2 dạng giao tử (n + 1) và (n – 1), trong đó dạng (n + 1 ) có 2 loại giao tử thì rối loạn giảm phân ở phân bào II và xảy ra ở cả 2 tế bào tham gia giảm phân II.

- Nếu có 3 dạng giao tử (n + 1), (n – 1) và n thì rối loạn giảm phân xảy ra ở một trong 2 tế bào tham gia giảm phân II.

- Nếu xuất hiện giao tử n + 2 thì rối loạn giảm phân xảy ra ở cxar 2 lần phân bào.

* Nếu đề bài không cho đầy đủ số loại giao tử:
- Nếu xuất hiện giao tử (n + 1), trong đó 2 NST của cặp đột biến có cấu trúc khác nhau (ví dụ Bb) là do rối loạn giảm phân I.

- Nếu xuất hiện giao tử (n + 1), trong đó 2 NST của cặp đột biến có cấu trúc giống nhau (ví dụ AA, aa) là do rối loạn giảm phân II.

Ví dụ: Chỉ xét một cặp NST tương đồng trong tế bào sinh dục của một loài: một NST có nguồn gốc từ bố kí hiệu A, NST còn lại a. Người ta thấy xuất hiện giao tử Aa, xác định cơ chế hình thành loại giao tử đó.

Giải: Giao tử Aa là giao tử n + 1 chứa 2 NSt cùng cặp có cấu trúc khác nhau, như vậy tế bào sinh giao tử bị rối loạn ở giảm phân I tạo ra 2 loại giao tử: một loại n + 1 (Aa) và một loại không mang NST nào của cặp gen trên n – 1 (0).

2. Bài tập về sự hình thành giao tử của các thể đột biến số lượng NST

Nguyên tắc:
- Thể đột biến lệch bội tạo giao tử lệch bội và giao tử đơn bội
- Cơ thể tao bội tạo giao tử lưỡng bội và đơn bội
- Cơ thể tứ bội tạo giao tử lưỡng bội
Add to Cart More Info